Kısa cevap: Memurun (5510 sayılı Kanun'a göre 4/c) ne zaman emekli olacağını, ilk kez sigortalı olduğu tarih belirler; bu tarih memuriyetten önceki bir SSK girişi de olabilir.
- 8 Eylül 1999 ve öncesi: EYT ile yaş şartı yok. Kadın 20, erkek 25 fiili hizmet yılı yeter.
- 9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008: 25 hizmet yılı + kadın 58, erkek 60 yaş.
- 1 Mayıs 2008 ve sonrası: 9000 prim günü + kadın 58, erkek 60 yaş. 9000 gün 2036 ve sonrasında doluyorsa yaş kademeli olarak 65'e çıkar.
Özet tablo (memur, 4/c)
| İlk giriş | Kadın | Erkek | Dayanak |
|---|---|---|---|
| 8/9/1999 ve öncesi | 20 fiili hizmet yılı, yaş yok | 25 fiili hizmet yılı, yaş yok | 5434 geçici 205 + 5510 geçici 95 (EYT) |
| 9/9/1999 – 30/4/2008 | 25 yıl + 58 yaş | 25 yıl + 60 yaş | 5434 mülga md. 39 |
| 1/5/2008 ve sonrası | 9000 gün + 58 yaş (kademeli 65'e) | 9000 gün + 60 yaş (kademeli 65'e) | 5510 md. 28 |
1999–2008 arasında girenler için alternatif yol: 61 yaş + 15 fiili hizmet yılı. 2008 sonrası girenler için alternatif: 5400 gün ve normal yaşa 3 yıl eklenmiş yaş (en fazla 65).
1 Mayıs 2008 sonrası girenler: yaş kademesi
Bugün KPSS ile atanan memurların ve sağlık personelinin büyük kısmı bu gruptadır. Kural şöyle: Yaş, 9000 günün dolduğu tarihe göre belirlenir.
| 9000 günün dolduğu yıl | Kadın | Erkek |
|---|---|---|
| 2035 ve öncesi | 58 | 60 |
| 2036 – 2037 | 59 | 61 |
| 2038 – 2039 | 60 | 62 |
| 2040 – 2041 | 61 | 63 |
| 2042 – 2043 | 62 | 64 |
| 2044 – 2045 | 63 | 65 |
| 2046 – 2047 | 64 | 65 |
| 2048 ve sonrası | 65 | 65 |
9000 gün yaklaşık 25 yıl kesintisiz çalışma demek. Yani 2011'den sonra işe başlayan biri için 9000 gün 2036'dan sonra dolar ve yaş sınırı 58/60'ın üstüne çıkar.
Örnekler
- Erkek, 1 Ocak 1990 doğumlu, ilk giriş 1 Ocak 2011, kesintisiz çalışıyor: 9000 gün 31 Aralık 2035'te dolar → 60 yaş → emeklilik hakkı 1 Ocak 2050.
- Aynı kişi 1 Şubat 2011'de girseydi: 9000 gün 2036'da dolar → 61 yaş → 1 Ocak 2051. Bir aylık fark emekliliği bir yıl öteliyor.
- Kadın memur, 9000 günü 10 Ekim 2037'de dolduruyor: 59 yaşında emekli olabilir.
EYT kimleri kapsıyor?
7438 sayılı Kanun (EYT) ile 8 Eylül 1999 ve öncesinde ilk kez sigortalı olanlar için yaş şartı kaldırıldı. Bu, emeklilik talebi 3 Mart 2023 ve sonrasında yapılanlara uygulanır. Kapsam memuriyet girişine göre değil, ilk sigorta girişine göre belirlenir: 1999 öncesinde SSK'lı çalışmış, sonra memur olmuş biri de bu gruptadır. 9 Eylül 1999 ve sonrasında girenlere EYT uygulanmaz.
Dikkat edilecekler
- Askerlik ve doğum borçlanması prim gününe eklenir. Ancak Ekim 2008'den sonra ilk kez memur olanlarda borçlanma, ilk giriş tarihini geriye götürmez.
- Farklı statülerde çalışma (SSK, Bağ-Kur, memur) birleştirilir. Aylığın hangi statüden bağlanacağını, son 7 yılda en çok hangi statüde çalışıldığı belirler; bu yüzden SGK hizmet dökümünü kontrol et.
- Bu yazı yaşlılık aylığı şartlarını anlatır. Malullük, engellilik ve fiili hizmet süresi zammı gibi özel durumlar kapsam dışıdır.
Doğum tarihini, ilk giriş tarihini ve prim gününü gir, en erken emeklilik tarihini hesapla: Emeklilik Hesaplama. Kesin bilgi için e-Devlet'teki SGK hizmet dökümüne ve SGK'ya başvur.
Kaynaklar: 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu (geçici 205, mülga 39); 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (md. 28, geçici 95); 7438 sayılı Kanun; SGK genelgeleri 2018/38 ve 2023/13 örnekleri.
Sık sorulan sorular
Memur kaç yaşında emekli olur?
İlk sigorta giriş tarihine bağlı. 8/9/1999 ve öncesi girişte yaş şartı yok (EYT). 9/9/1999–30/4/2008 arasında kadın 58, erkek 60 yaş + 25 hizmet yılı. 1/5/2008 sonrasında 9000 gün + 58/60 yaş; 9000 gün 2036 ve sonrasında doluyorsa yaş kademeli olarak 65'e çıkar.
2008 sonrası işe giren memur ne zaman emekli olur?
9000 prim günü ve 9000 günün dolduğu tarihe göre belirlenen yaş gerekir: 2035 ve öncesinde dolarsa kadın 58, erkek 60; 2048 ve sonrasında dolarsa her ikisi için 65. Alternatif olarak 5400 gün ve 3 yıl eklenmiş yaş (en fazla 65) ile de emekli olunabilir.
EYT memurlara uygulanıyor mu?
Evet. 8 Eylül 1999 ve öncesinde ilk kez sigortalı olan memurlar için yaş şartı kalktı: kadın 20, erkek 25 fiili hizmet yılıyla emekli olabilir. 3 Mart 2023 ve sonrası talepler için geçerlidir.
Askerlik borçlanması emeklilik yaşını değiştirir mi?
Borçlanılan süre prim gününe eklenir. Ancak Ekim 2008'den sonra ilk kez memur olanlarda ilk giriş tarihini geriye götürmez; bu yüzden hangi kurala tabi olduğunu değiştirmez.